Evrenin zeki yaşamla dolu olduğundan eminim. Sadece buraya gelmeyecek kadar zekiler.

Zekânın ölçüsü bazen ne yaptığınızda değil, nereye gitmediğinizde ortaya çıkar. Clarke bu cümlede insanı hem hafifçe iğneliyor hem de Fermi paradoksu denen eski soruyu tersine çeviriyor: Evren bu kadar genişse, herkes nerede? Cevabı, gelişmiş uygarlıkların bizi bulamadığı ya da yok olduğu yönünde değil, bulduklarında kapıyı çalmamayı tercih ettikleri yönünde veriyor. Uzayı umut ve merakla anlatan bir bilim kurgu yazarının, kendi türümüze duyduğu şakacı kuşkuyu görebiliriz burada: savaşları, çöpleri ve kavgaları olan bir gezegene uğramak pek cazip değil. Sözün Clarke'a ait olduğu sık söylenir, ama kesin kaynağı konusunda ortak bir görüş yok; benzer espriler başka yerlerde de dolaşıyor.

Bugün bu fikir küçük ölçekte işe yarar. Akşam aile grubunda ya da sosyal medyada alevlenen bir tart